Khi nền kinh tế đối mặt với áp lực lạm phát, nhiều nhà đầu tư thường tìm đến vàng như một "cứu cánh" để bảo vệ tài sản. Trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2023, giá vàng thế giới đã tăng khoảng 25% khi lạm phát toàn cầu vượt mức trung bình 5%, theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới. Tại Việt Nam, nhu cầu mua vàng vật chất cũng tăng đột biến trong những tháng đầu năm 2023 khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) liên tục lập đỉnh.
Lý do chính khiến vàng trở thành "lá chắn" chống lạm phát nằm ở đặc tính không bị ảnh hưởng bởi chính sách tiền tệ. Khác với tiền pháp định có thể mất giá do ngân hàng trung ương in thêm tiền, nguồn cung vàng tự nhiên chỉ tăng trung bình 1.7% mỗi năm. Điều này giúp vàng giữ được sức mua dài hạn - từ năm 1971 đến nay, giá vàng đã tăng hơn 5,000% trong khi đồng USD mất khoảng 86% giá trị.
Các chuyên gia tài chính khuyến nghị nên phân bổ 5-15% danh mục đầu tư vào vàng. Cách thức đầu tư đa dạng từ mua vàng miếng, vàng trang sức đến các sản phẩm tài chính như hợp đồng tương lai. Trong đó, gold trading qua các nền tảng trực tuyến đang trở thành xu hướng nhờ tính linh hoạt và chi phí thấp. Một nghiên cứu của Hiệp hội Vàng thế giới cho thấy khối lượng giao dịch vàng điện tử toàn cầu đã tăng 300% từ 2020 đến 2023.
Tuy nhiên, đầu tư vàng không phải không có rủi ro. Biến động ngắn hạn có thể khiến giá vàng giảm 10-15% trong vài tuần, như đã xảy ra vào quý II/2021 khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thông báo tăng lãi suất. Các chuyên gia khuyên nhà đầu tư nên theo dõi sát các yếu tố: lãi suất toàn cầu, tỷ giá USD và biến động địa chính trị. Ví dụ, xung đột Nga-Ukraine năm 2022 đã đẩy giá vàng lên mức cao kỷ lục 2,075 USD/ounce.
Ở góc độ thực tế, người Việt cần lưu ý đặc thù thị trường trong nước. Chênh lệch giữa giá mua vào - bán ra tại các doanh nghiệp kinh doanh vàng có thể lên đến 3-5%, cao hơn nhiều so với mức 0.5-1% tại các thị trường phát triển. Bộ Tài chính Việt Nam gần đây đã đề xuất cơ chế bình ổn thị trường vàng, bao gồm việc phát hành trái phiếu vàng và siết chặt quản lý kinh doanh.
Để tối ưu hóa lợi nhuận, các nhà phân tích đề xuất chiến lược "mua thường xuyên với số lượng nhỏ" (Dollar Cost Averaging). Phương pháp này giúp giảm thiểu rủi ro do biến động giá và phù hợp với thu nhập của đa số người dân. Một ví dụ điển hình là nếu đầu tư 1 triệu đồng vào vàng mỗi tháng từ năm 2015 đến 2023, tổng lợi nhuận sẽ cao hơn 40% so với gửi tiết kiệm ngân hàng cùng kỳ.
Xu hướng mới nhất trong lĩnh vực này là sự kết hợp giữa công nghệ blockchain và đầu tư vàng. Các nền tảng cho phép mua bán vàng số hóa với mệnh giá chỉ từ 0.01 gram đang thu hút giới trẻ. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước cảnh báo cần thận trọng với các sản phẩm vàng ảo chưa được pháp luật công nhận.
Khi lạm phát tiếp tục là thách thức toàn cầu, việc hiểu rõ cơ chế vận hành của thị trường vàng cùng các công cụ đầu tư hiện đại sẽ giúp người dân bảo vệ tài sản hiệu quả. Quan trọng nhất là duy trì sự cân bằng trong danh mục đầu tư, không nên "bỏ tất cả trứng vào một giỏ" dù đó là vàng hay bất kỳ tài sản nào khác.